Książka, która obnaża biologiczną cenę stresu

"Zdrowie jest cenniejsze niż miliony. Pokonaj stres, wypalenie, kortyzol i żyj pełnią życia” to publikacja, która przypomina, że nasz biologiczny zegar tyka inaczej niż zegarki odmierzające czas i narzucające nieustanny pośpiech.

Historie, w których łatwo się przejrzeć

Na kartach książki spotykamy bohaterów opisywanych z perspektywy autorki, którzy każdego dnia zmagają się ze stresem, presją codzienności i lękiem, próbując odnaleźć równowagę w świecie pełnym oczekiwań. Dr Cubała-Kucharska przekonuje, że współczesny stres nie kończy się po pracy. Nie znika po zamknięciu laptopa ani po weekendzie offline. Przenika każdy układ organizmu, wpływa na hormony, jelita, układ nerwowy i odpornościowy. Autorka podkreśla, że świadomość zagrożeń jest pierwszym krokiem do odzyskania równowagi i ochrony zdrowia.

Polacy w trybie alarmowym

– W Polsce wciąż brakuje świadomości, że przewlekły stres to nie emocja, lecz realny proces biologiczny, który zmienia funkcjonowanie organizmu. Kluczową rolę odgrywa tu oś HPA, czyli system komunikacji między podwzgórzem, przysadką i nadnerczami, odpowiedzialny za regulację kortyzolu. Gdy stres trwa miesiącami lub latami, oś HPA ulega przeciążeniu. Kortyzol bywa przewlekle podwyższony, co prowadzi do stanów zapalnych, zaburzeń metabolicznych i problemów z odpornością. Z czasem może jednak spaść zbyt nisko, bo układ jest biologicznie wyczerpany. W obu przypadkach ciało zaczyna chorować. To właśnie zaburzenia osi HPA są jedną z najczęstszych, a jednocześnie najrzadziej rozpoznawanych przyczyn chorób somatycznych – mówi dr n. med. Magdalena Cubała-Kucharska, autorka „Zdrowie jest cenniejsze niż miliony”.

Jak wynika z przeprowadzonego w tym roku badania prof. Dominiki Maison z Uniwersytetu Warszawskiego, aż 64% Polaków uważa, że doświadczyło wypalenia zawodowego. Takie doświadczenie deklaruje 85% kobiet i 76% mężczyzn. Autorka książki przekonuje, że niepokojące statystyki stały się impulsem do jej powstania. Chciała pokazać, że za wieloma codziennymi dolegliwościami stoi zaburzona oś HPA oraz kortyzol, który przestał działać zgodnie ze swoją biologiczną rolą. Ale też dać ludziom język, dzięki któremu mogą wreszcie nazwać to, czego doświadczają i sprawić, by w Polsce zamiast słów „nie wiemy, co pani jest”, zaczęto dostrzegać człowieka, którego organizm od dawna funkcjonuje w trybie biologicznego alarmu.

Jedno źródło, wiele diagnoz

W Polsce wciąż rzadko mówi się o tym, że zaburzenia osi HPA należą do najczęstszych, a jednocześnie najrzadziej rozpoznawanych przyczyn chorób somatycznych. W praktyce klinicznej oznacza to sytuację, w której pacjenci trafiają kolejno do kardiologów, endokrynologów, gastroenterologów i neurologów, a mimo licznych badań słyszą, że „wyniki są dobre” i trudno wskazać jednoznaczną diagnozę.

Tymczasem objawy mają często wspólne źródło, którymi są przewlekły stres i deregulację kortyzolu. Mechanizm ten może prowadzić do chorób kardiologicznych, takich jak nadciśnienie, kołatania serca, arytmie i miażdżyca, zaburzeń hormonalnych obejmujących choroby tarczycy, insulinooporność, PCOS oraz problemy z cyklem, a także chorób jelit, w tym IBS, SIBO, refluksu, biegunek, zaparć i przewlekłych stanów zapalnych.

– Na tej samej osi biologicznej rozwijają się również choroby autoimmunologiczne, m.in. Hashimoto, reumatoidalne zapalenie stawów i zapalenia jelit, a także choroby układu ruchu, takie jak bóle mięśni i stawów, zaburzenia regeneracji oraz fibromialgia, a także zaburzenia neurologiczne: migreny, bezsenność, stany lękowe, problemy z koncentracją i przewlekłe zmęczenie. Są to realne choroby fizyczne, wynikające z biologicznego wypalenia organizmu, a nie efekt „nerwów” czy cech charakteru – dodaje dr M. Cubała-Kucharska.

Wiedza, diagnostyka i konkretne narzędzia

„Zdrowie jest cenniejsze niż miliony” nie jest jedynie książką diagnozującą problem. To również praktyczny przewodnik. Czytelnicy znajdą w niej ankiety, checklisty, propozycje badań laboratoryjnych oraz skuteczne techniki redukcji stresu. Wszystko po to, by przywrócić harmonię między ciałem, emocjami i umysłem. To pozycja, która daje język do nazwania własnych doświadczeń i pokazuje, że choroby stresowe są chorobami somatycznymi, wymagającymi diagnostyki, leczenia i odbudowy biologii.

Życzenie zdrowia w praktyce

W okresie świątecznym chętnie życzymy sobie zdrowia, rzadziej jednak zastanawiamy się, jak realnie je wspierać. Książka „Zdrowie jest cenniejsze niż miliony” autorstwa dr M. Cubały-Kucharskiej wpisuje się w tę potrzebę doskonale, proponując coś więcej niż symboliczny gest. To przemyślany prezent dla bliskich, współpracowników czy samego siebie, oparty na wiedzy medycznej, pokazujący, jak rozumieć sygnały organizmu i chronić zdrowie w warunkach przewlekłego stresu. W tym sensie jest to życzenie zdrowia przekazane w najbardziej praktycznej formie.

dr n. med. Magdalena Cubała-Kucharska – lekarz medycyny rodzinnej z ponad 35-letnim doświadczeniem, dietetyk dyplomowany przez IŻŻ, doktor nauk medycznych z dziedziny alergologii i dyplomowany obesitolog. Przez media nazywana polskim dr. House, pionierka medycyny funkcjonalnej oraz pojęcia osi jelitowo-mózgowej w Polsce. Autorka książek, e-booków i szkoleń o tematyce zdrowotnej. Pomogła wielu tysiącom pacjentów z zaburzeniami jelitowymi, chorobami przewlekłymi oraz z zaburzeniami neurorozwojowymi. W swojej praktyce łączy medycynę, dietetykę, nutrigenomikę i diagnostykę laboratoryjną, oferując pacjentom podejście interdyscyplinarne. W mediach społecznościowych jako @drCubała zgromadziła ponad 1,5 miliona obserwujących, gdzie w przystępnej formie edukacji dzieli się wiedzą o zdrowiu. Swoją wiedzą dzieli się nie tylko w mediach społecznościowych, ale także w telewizji, na portalach internetowych, w prasie i innych platformach, gdzie inspiruje do świadomego dbania o zdrowie.