Smartfon jak narkotyk? To uzależnienie

Mózg w pętli dopaminowej

Kluczem do zrozumienia problemu jest dopamina – neuroprzekaźnik odpowiedzialny za odczuwanie przyjemności i motywację. Każde powiadomienie czy nowy film na TikToku powoduje jej gwałtowny wyrzut, tworząc krótkotrwały stan euforii. – Mechanizm scrollowania opiera się na tzw. zmiennym harmonogramie wzmocnień. To ta sama zasada, która trzyma hazardzistów przy automatach do gier – wyjaśnia dr n. med. Maciej Matuszczyk.

– Dla kształtującego się mózgu nastolatka, który nie ma jeszcze w pełni rozwiniętych struktur odpowiedzialnych za kontrolę impulsów, jest to walka nierówna. Smartfon staje się zewnętrznym regulatorem emocji, bez którego młody człowiek czuje się zagubiony.

Cyfrowe przeciążenie: Kiedy mózg mówi „dość”

Długotrwałe przebodźcowanie prowadzi do zjawiska cyfrowego przeciążenia. Objawia się ono problemami z koncentracją, drażliwością oraz zaburzeniami snu. Eksperci wskazują, że nadmierna stymulacja cyfrowa może prowadzić do osłabienia zdolności do głębokiego przetwarzania informacji.

– Mózg w stanie ciągłego czuwania na powiadomienia nigdy nie odpoczywa. Młodzi ludzie tracą umiejętność bycia „tu i teraz”, a ich układ nagrody uodparnia się na naturalne, powolne bodźce, takie jak czytanie książki czy rozmowa twarzą w twarz – dodaje dr Matuszczyk.

Uzależnienie czy nowa norma?

Granica między intensywnym użytkowaniem a uzależnieniem behawioralnym jest przekraczana w momencie, gdy technologia zaczyna realnie dezorganizować życie. Dr Matuszczyk wskazuje na trzy kluczowe sygnały ostrzegawcze:

Przymus. Wewnętrzna presja sięgnięcia po telefon natychmiast po przebudzeniu.

Tolerancja. Potrzeba coraz dłuższego czasu przed ekranem, by osiągnąć satysfakcję.

Zespół odstawienny. Niepokój, agresja lub obniżony nastrój przy braku dostępu do sieci.

Internetowy „SOR psychiczny” – pomoc na wyciągnięcie ręki

W odpowiedzi na narastający kryzys zdrowia psychicznego młodych ludzi, Centrum Zdrowia Psychicznego Feniks stworzyło platformę POROZMAWIAJ.MY. To bezpłatny, internetowy „SOR psychiczny”, który oferuje szybką pomoc online dla osób w kryzysie.

– Wiemy, że młodzi ludzie szukają rozwiązań tam, gdzie spędzają najwięcej czasu, czyli w sieci. Dlatego jako POROZMAWIAJ.MY oferujemy szybki kontakt ze specjalistą, m.in. w każdy czwartek w godzinach 15:00–20:00. To bezpieczna przestrzeń, gdzie można uzyskać wsparcie, zanim problem eskaluje do poziomu wymagającego hospitalizacji – tłumaczy współtwórca platformy.

Eksperci podkreślają: smartfon to potężne narzędzie, ale bez higieny cyfrowej staje się dłutem, które rzeźbi mózg młodego człowieka w sposób niebezpieczny dla jego stabilności emocjonalnej.

O POROZMAWIAJ.MY:

Bezpłatna platforma wsparcia psychicznego stworzona przez Centrum Zdrowia Psychicznego Feniks. Oferuje anonimowe konsultacje online, materiały edukacyjne oraz szybką pomoc w sytuacjach kryzysowych.